Ja, een motor op maat laten maken is mogelijk, maar in de praktijk is het vaker slimmer om een bestaande motor aan te passen of te reviseren. Voor de meeste industriële toepassingen biedt het aanpassen van specificaties, het opnieuw wikkelen of het reviseren van een bestaande motor een snellere en kostenefficiëntere oplossing dan een volledig nieuwe maatwerkopdracht. De vragen hieronder helpen je bepalen welke aanpak het beste past bij jouw situatie.

Wat zijn de alternatieven als een standaardmotor niet voldoet?

Als een standaardmotor niet voldoet aan jouw technische eisen, zijn er drie realistische alternatieven: het aanpassen van een bestaande motor, het reviseren van een motor met aanvullende specificaties, of het bestellen van een motor bij een fabrikant die semi-maatwerk levert. In de meeste industriële situaties is aanpassen of reviseren de snelste en meest betaalbare route.

Standaardmotoren zijn ontworpen voor brede toepasbaarheid, maar industriële productieprocessen stellen soms specifieke eisen aan vermogen, toerental, behuizing, beschermingsklasse of montagevlak. Wanneer geen van de beschikbare standaarduitvoeringen aansluit, hoeft dat niet te betekenen dat je een volledig nieuwe motor moet laten produceren.

Aanpassing van een bestaande motor is in veel gevallen technisch haalbaar. Denk aan het aanpassen van de wikkelingen voor een ander voltage of toerental, het vervangen van lagers voor zwaardere belasting, of het aanpassen van de behuizing voor specifieke omgevingscondities. Ook het combineren van een standaardmotor met een tandwielkast of reductor biedt vaak een elegante oplossing wanneer het gewenste koppel of toerental buiten het standaardbereik valt.

Voor situaties waarin de motor in een explosiegevaarlijke omgeving moet functioneren, gelden aanvullende eisen. In dat geval is het niet alleen de technische specificatie die telt, maar ook de certificering van de uitvoering. Dat maakt de keuze voor aanpassen versus nieuw leveren nog relevanter, omdat een gecertificeerde bestaande motor soms sneller beschikbaar is dan een nieuwe maatwerkleverantie.

Welke specificaties kunnen worden aangepast aan een bestaande motor?

Aan een bestaande elektromotor kunnen meerdere specificaties worden aangepast, waaronder de wikkelingen, het voltage, het toerental, de lagers, de behuizing en de beschermingsklasse. Welke aanpassingen technisch haalbaar zijn, hangt af van het motortype, de bouwgrootte en de gewenste eindspecificatie.

De meest voorkomende aanpassing is het opnieuw wikkelen van de stator. Door de wikkeling aan te passen kan een motor geschikt worden gemaakt voor een ander voltage, een andere frequentie of een ander toerental. Dit is een gespecialiseerde handeling die vakmanschap vereist: het wikkelen moet met de hand gebeuren om de kwaliteit en levensduur van de nieuwe wikkelingen te kunnen garanderen.

Naast wikkelaanpassingen zijn ook mechanische aanpassingen mogelijk. Denk aan:

• Het vervangen van lagers voor uitvoeringen met hogere belastingscapaciteit of betere afdichting
• Het aanpassen van de as, bijvoorbeeld in diameter of lengte, via nauwkeurig verspaningswerk
• Het wijzigen van de montagevlakken of flensuitvoering
• Het aanpassen van de koeling of ventilatie voor specifieke omgevingscondities
• Het upgraden van de beschermingsklasse, bijvoorbeeld van IP55 naar IP65

Wanneer een as of bus op maat gemaakt moet worden, is een verspaningswerkplaats onmisbaar. Dat voorkomt uitbesteding en zorgt ervoor dat alle onderdelen naadloos op elkaar aansluiten. De beschikbaarheid van zowel CNC- als conventioneel draaiwerk maakt het mogelijk om enkelstuks maatwerk snel en nauwkeurig te realiseren.

Wanneer is revisie een beter alternatief dan een nieuwe motor?

Revisie is een beter alternatief dan een nieuwe motor wanneer de bestaande motor specifieke aanpassingen of certificeringen heeft die bij nieuwe levering opnieuw moeten worden aangevraagd, wanneer de levertijd van een nieuwe motor te lang is, of wanneer de kosten van vervanging niet opwegen tegen de resterende levensduur van de installatie.

In de praktijk geldt dat motoren met ATEX-certificering, Siemens-certificering of andere specifieke goedkeuringen bij revisie hun certificaatstatus kunnen behouden, mits de revisie wordt uitgevoerd volgens de geldende richtlijnen. Het opnieuw aanvragen van een certificering voor een nieuwe motor kost tijd en geld, wat revisie in die gevallen aanzienlijk aantrekkelijker maakt.

Daarnaast speelt de factor maatwerk een grote rol. Wanneer een motor in het verleden al is aangepast aan een specifieke installatie, zijn die aanpassingen bij revisie direct meegenomen. Een nieuwe standaardmotor vereist in dat geval alsnog dezelfde aanpassingen, wat de totale kosten en doorlooptijd verhoogt.

Revisie is ook financieel interessant wanneer de motor structureel goed is, maar schade heeft opgelopen aan de wikkelingen, lagers of afdichtingen. In dat geval brengt een volledige revisie de motor terug naar de oorspronkelijke specificatie, soms zelfs met verbeteringen ten opzichte van de originele uitvoering. De totale eigendomskosten over de levensduur van de installatie zijn bij revisie vaak lager dan bij vervanging.

Hoe verloopt het proces van een motoraanpassing of revisie?

Een motoraanpassing of revisie verloopt volgens een gestructureerde procedure die begint met een technische inspectie en eindigt met een uitgebreide schriftelijke rapportage. De exacte stappen hangen af van de omvang van de aanpassing en de vereiste certificeringen, maar de kern van het proces is in de meeste gevallen vergelijkbaar.

Een standaard revisieprocedure omvat de volgende stappen:

1. Uitwendig reinigen van de motor
2. Demonteren en intern reinigen
3. Elektrisch testen van de wikkelingen
4. Mechanisch controleren van kogellagerpassingen
5. Drogen en impregneren van de wikkeling indien nodig
6. Vernieuwen van lagers
7. Monteren en nullast beproeven
8. Spuiten in kleur
9. Schriftelijke rapportage van alle uitgevoerde werkzaamheden

Wanneer aanvullende aanpassingen nodig zijn, zoals het opnieuw wikkelen van de stator of het op maat maken van mechanische onderdelen, worden deze stappen in het proces geïntegreerd. Bij wikkelwerkzaamheden wordt uitsluitend handmatig gewikkeld, omdat dit de enige methode is die volledige controle over kwaliteit en levensduur garandeert.

Een groot voordeel is dat veel van deze werkzaamheden direct op locatie kunnen worden uitgevoerd. Dat beperkt de transporttijd en de impact op het productieproces tot een minimum. Monteurs komen met de juiste gereedschappen en meetapparatuur naar de klantlocatie, zodat de installatie zo snel mogelijk weer operationeel is.

Welke certificeringen zijn vereist bij aangepaste motoren in industriële omgevingen?

Bij aangepaste motoren in industriële omgevingen zijn de vereiste certificeringen afhankelijk van de toepassingsomgeving. In explosiegevaarlijke zones is een ATEX-certificering verplicht. In omgevingen met specifieke kwaliteits- of prestatienormen kan een Siemens-certificering of fabrikantspecifieke goedkeuring vereist zijn. Na elke aanpassing of revisie moet de motor opnieuw voldoen aan de geldende richtlijnen voor die omgeving.

ATEX-certificering is de meest kritische vereiste in de industrie. Motoren die worden ingezet in omgevingen met explosiegevaar, zoals de chemische industrie, de voedingsmiddelenindustrie of de petrochemie, moeten aantoonbaar voldoen aan de ATEX-richtlijnen. Dit geldt niet alleen voor nieuwe motoren, maar ook voor gereviseerde of aangepaste exemplaren.

Een ATEX-revisie omvat aanvullende stappen bovenop de standaardprocedure, waaronder:

• Trillingsanalyse voor en na de revisie
• Balanceren van roterende delen
• Meten van lagerpassingen en asdoorvoeren
• Visuele controle van pasvlakken
• Blokkeerstroommeting en ringmagnetisatietest

Na afronding van een ATEX-revisie wordt een Ex-rapportage opgesteld waarin is vastgelegd dat de motor voldoet aan alle geldende richtlijnen. Daarbij ontvangt de eigenaar een bijbehorend Ex-certificaat. Dat certificaat is niet alleen een formele vereiste, maar ook een praktisch instrument om bij inspecties en audits aan te tonen dat de installatie compliant is.

Wanneer een motor specifieke aanpassingen heeft ondergaan, is het essentieel dat de uitvoerende partij beschikt over de juiste certificeringen om de geldigheid van het certificaat na revisie te kunnen waarborgen. Zonder die certificeringen vervalt de ATEX-status van de motor, wat in gereguleerde omgevingen direct leidt tot stilstand of veiligheidsrisico’s. Bekijk de volledige dienstverlening voor een overzicht van wat hierbij komt kijken.

Hoe EME helpt bij motoren op maat en revisie

EME biedt een volledig dienstenpakket voor industriële bedrijven die te maken hebben met motoren die niet meer voldoen aan de actuele eisen. Of het nu gaat om aanpassing, revisie of maatwerk: EME regelt het van begin tot eind, met gecertificeerde vakkennis en meer dan 40 jaar ervaring in de aandrijf- en besturingstechniek.

Wat EME concreet voor je doet:

• Technische analyse van de bestaande motor en de gewenste specificaties
• Handmatig wikkelen van statoren voor aangepast voltage, toerental of vermogen
• Volledige revisie volgens standaard- of ATEX-procedure, inclusief Ex-rapportage en Ex-certificaat
• Verspaningswerk voor maatwerkonderdelen zoals assen, bussen en flensen, uitgevoerd in de eigen werkplaats
• Uitlijning en balancering op locatie met moderne lasergestuurde meetapparatuur
• 24/7 beschikbaarheid bij storingen en ongeplande uitval
• ATEX-certificering en Siemens-certificering voor toepassingen in gereguleerde omgevingen

EME werkt bij voorkeur op de locatie van de klant, zodat de impact op het productieproces minimaal blijft. Alle werkzaamheden worden afgesloten met een schriftelijke rapportage, zodat je altijd inzicht hebt in wat er is gedaan en waarom. Wil je weten wat de beste aanpak is voor jouw situatie? Neem contact op en bespreek het direct met een specialist.