Voordat de servicemonteur arriveert, kan de eigen technische dienst veilig een aantal gerichte controles uitvoeren: visuele inspectie van de motor en omgeving, controleren van zekeringen en schakelkasten, uitlezen van foutcodes op frequentieregelaars, en het vastleggen van storingsomstandigheden. Deze eerste controles bij een elektromotorstoring helpen de monteur sneller diagnose te stellen en verkorten de totale stilstandtijd aanzienlijk. De onderstaande vragen begeleiden je stap voor stap door het proces.

Wat mag een technische dienst zelf controleren bij een storing?

De technische dienst mag zelfstandig visuele en niet-invasieve controles uitvoeren, mits de installatie volledig spanningsvrij is gemaakt. Denk aan het inspecteren van aansluitkabels op zichtbare beschadiging, het controleren van zekeringen en thermische beveiliging, het uitlezen van foutcodes op frequentieregelaars, en het beoordelen van de omgeving op overmatige warmte, vocht of trillingen.

Technische dienstcontroles die geen specialistische meetapparatuur vereisen, zijn in de meeste gevallen veilig en waardevol. Controleer of de motor mechanisch vrij kan draaien door de as handmatig te bewegen wanneer de installatie spanningsvrij is. Let op ongewone geluiden, geur van verbrand materiaal of zichtbare roetsporen. Controleer ook de koeling: is het koellichaam van de motor vrij van stof en vuil? Een verstopt koellichaam is een veelvoorkomende, maar eenvoudig te herkennen oorzaak van oververhitting.

Wat de technische dienst niet zelf moet doen: het openen van de aansluitkast terwijl de installatie onder spanning staat, het meten van wikkelweerstand zonder de juiste opleiding, of het handmatig resetten van beveiligingen zonder de onderliggende oorzaak te kennen. Dat zijn taken voor een gespecialiseerde servicemonteur op locatie.

Welke veiligheidsstappen moeten altijd eerst worden genomen?

Vóór elke controle bij een elektromotorstoring moeten altijd de volgende veiligheidsstappen worden doorlopen: spanningsloos schakelen via de hoofdschakelaar, vergrendelen en borgen van de schakelaar (lockout/tagout), en verifiëren dat de installatie daadwerkelijk spanningsvrij is met een geschikte spanningstester. Sla deze stappen nooit over, ook niet bij een ogenschijnlijk kleine storing.

• Spanningsloos schakelen: Schakel de motor uit via de daarvoor bestemde schakelaar of de motorstarterkast. Zet ook de voedingsspanning naar de frequentieregelaar uit indien van toepassing.
• Lockout/tagout toepassen: Vergrendel de schakelaar mechanisch en hang een waarschuwingslabel op zodat collega’s de installatie niet per ongeluk inschakelen tijdens de controle.
• Spanningsvrij verifiëren: Gebruik een gecertificeerde spanningstester om te bevestigen dat er geen spanning meer aanwezig is op de aansluitklemmen.
• Wachttijd bij frequentieregelaars: Frequentieregelaars bevatten condensatoren die na uitschakeling nog enige tijd geladen kunnen blijven. Respecteer altijd de door de fabrikant opgegeven wachttijd voordat je de kast opent.

In ATEX-omgevingen gelden aanvullende eisen. Werk in explosiegevaarlijke zones uitsluitend volgens de geldende procedures en met gecertificeerd personeel.

Hoe herken je de meest voorkomende oorzaken van een motorstoring?

De meest voorkomende oorzaken van een elektromotorstoring zijn oververhitting, lagerschade, overbelasting en problemen met de voedingsspanning. Elk van deze oorzaken heeft herkenbare signalen die de technische dienst al vóór de komst van de monteur kan waarnemen en documenteren.

Oververhitting

Oververhitting herken je aan een brandlucht, verkleurde lak op de motorbehuizing, of een thermische beveiliging die heeft ingegrepen. Controleer of de ventilatie rondom de motor vrij is en of het koellichaam schoon is. Noteer ook de omgevingstemperatuur en de bedrijfsduur voorafgaand aan de storing.

Lagerschade

Lagerproblemen kondigen zich vaak aan met ongewoon geluid: een hoog piepend of rommelend geluid tijdens bedrijf. Na het spanningsloos zetten kun je de as handmatig draaien om te voelen of er speling, weerstand of onregelmatigheid is. Dit zijn duidelijke indicatoren voor de monteur.

Overbelasting en voedingsproblemen

Controleer of de thermische beveiliging of de zekering heeft ingegrepen. Bekijk de schakelkast op zichtbare schroeiing of losse verbindingen. Als een frequentieregelaar aanwezig is, lees dan de foutcode uit en noteer deze. Foutcodes geven waardevolle informatie over overstroombeveiliging, aardfouten of communicatiestoringen.

Welke informatie moet je klaar hebben voor de servicemonteur?

Hoe meer relevante informatie de technische dienst heeft verzameld, hoe sneller de servicemonteur de storing kan diagnosticeren en verhelpen. Zorg dat de volgende gegevens beschikbaar zijn bij aankomst van de monteur.

• Motortypeplaatje: Noteer het merk, type, vermogen (kW), toerental (rpm), spanning en beschermingsklasse (IP-klasse). Fotografeer het typeplaatje als het moeilijk leesbaar is.
• Storingsomstandigheden: Wanneer trad de storing op? Was er sprake van een geleidelijke achteruitgang of een plotselinge uitval? Waren er vooraf ongewone geluiden, geuren of trillingen?
• Foutcodes: Noteer alle foutcodes die de frequentieregelaar of het besturingssysteem heeft weergegeven, inclusief tijdstip.
• Bedrijfshistorie: Wanneer is de motor voor het laatst onderhouden of gereviseerd? Zijn er recent wijzigingen aangebracht aan de installatie of het proces?
• Omgevingsfactoren: Zijn er bijzondere omstandigheden, zoals hoge temperaturen, vocht, agressieve stoffen of explosiegevaarlijke zones (ATEX)?
• Tekeningen en documentatie: Zorg dat schakelschema’s, onderhoudslogboeken en eerdere storingsrapporten beschikbaar zijn.

Goede voorbereiding is een vorm van preventief onderhoud op zichzelf: wie zijn installaties goed documenteert, herstelt sneller en voorkomt herhaling.

Wanneer moet je stoppen met zelf controleren en direct bellen?

Stop direct met zelf controleren en neem contact op met een gespecialiseerde storingsdienst wanneer er sprake is van brand, rookontwikkeling, een aardlekschakelaar die herhaaldelijk uitschakelt, een motor die heet aanvoelt terwijl de beveiliging niet heeft ingegrepen, of wanneer de storing zich voordoet in een ATEX-zone. Dit zijn situaties waarbij verder zelfstandig handelen risico’s met zich meebrengt.

Ook in de volgende situaties is het verstandig om niet verder zelf te onderzoeken:

• De oorzaak van de storing is niet duidelijk na de eerste visuele controles.
• De motor heeft een hoog vermogen of maakt deel uit van een kritisch productieproces waarbij elke extra vertraging grote gevolgen heeft.
• Er zijn aanwijzingen voor wikkelschade, zoals brandlucht of zichtbare roetsporen op de aansluitingen.
• De frequentieregelaar geeft een foutcode die wijst op een intern defect.
• Eerdere resets van de beveiliging hebben de storing niet opgelost.

In al deze gevallen is snelheid geboden. Een 24/7 storingsdienst kan direct worden ingeschakeld om verdere schade te beperken en de stilstandtijd zo kort mogelijk te houden. Hoe langer een beschadigde motor in bedrijf blijft of verkeerd wordt gereset, hoe groter de kans op blijvende schade aan wikkeling, lagers of frequentieregelaar.

Hoe EME helpt bij elektromotorstoringen

EME biedt een complete aanpak voor zowel acute storingen als structureel elektromotoronderhoud. Of het nu gaat om een spoedgeval midden in de nacht of een geplande revisie, EME werkt als vaste servicepartner voor industriële bedrijven in Nederland.

• 24/7 storingsdienst: EME is dag en nacht bereikbaar en stuurt gespecialiseerde monteurs direct naar de locatie, zodat de stilstandtijd minimaal blijft.
• Diagnose en revisie op locatie: De meeste werkzaamheden worden ter plaatse uitgevoerd, van vibratiemeting en uitlijning tot volledige motorrevisie.
• ATEX- en Siemens-gecertificeerd: EME voldoet aan de strengste veiligheids- en kwaliteitseisen, ook in explosiegevaarlijke omgevingen.
• Preventief onderhoud: Via conditiemonitoring, trillingsanalyse en geplande inspecties helpt EME storingen voor te zijn in plaats van erop te reageren.
• Volledig servicepakket: Van frequentieregelaars en pompen tot ventilatoren en tandwielkasten, alles valt onder het dienstenpakket van EME.

Wil je weten hoe EME jouw technische dienst kan ondersteunen bij storingen en preventief onderhoud? Neem contact op voor een vrijblijvend gesprek.