Hoe beperk ik storingsrisico’s bij een productieproces dat 24 uur per dag draait?

Storingsrisico’s bij een productieproces dat 24 uur per dag draait, beperk je door een combinatie van preventief onderhoud, gerichte metingen en snelle interventie bij afwijkingen. Hoe eerder een probleem wordt gesignaleerd, hoe kleiner de impact op de productiecontinuïteit. Dit artikel beantwoordt de meest gestelde vragen over het beheersen van risico’s in continu draaiende installaties, van veelvoorkomende storingsoorzaken tot het kiezen van de juiste servicepartner.

Wat zijn de meest voorkomende oorzaken van storingen in een continu productieproces?

De meest voorkomende oorzaken van storingen in een continu productieproces zijn slijtage van lagers, onevenwichtigheid in roterende delen, elektrische problemen in wikkelingen en onvoldoende smering. Daarnaast spelen omgevingsfactoren zoals stof, vocht, hoge temperaturen en agressieve stoffen een grote rol bij vroegtijdige uitval van elektromotoren, pompen en ventilatoren.

In een productieomgeving die dag en nacht draait, worden machines zwaarder belast dan in een omgeving met reguliere bedrijfstijden. Die continue belasting versnelt slijtageprocessen die bij normaal gebruik pas na jaren optreden. Trillingen zijn daarbij een van de meest onderschatte oorzaken: ze tasten lagers, as-verbindingen en bevestigingen aan zonder dat dit direct zichtbaar is.

Elektrische storingen, zoals isolatieproblemen in de wikkeling van een motor, zijn een andere veelvoorkomende bron van ongeplande stilstand. Wikkelingsproblemen zijn van buitenaf niet zichtbaar en worden daardoor vaak pas ontdekt op het moment dat de motor uitvalt. Hetzelfde geldt voor uitlijningsproblemen: een kleine afwijking in de uitlijning van een aandrijving leidt na verloop van tijd tot aanzienlijke schade aan lagers en koppelingen.

Tot slot zijn besturingsstoringen een groeiende oorzaak van productieproblemen. Frequentieregelaars, PLC-systemen en schakelkasten zijn steeds vaker kritieke schakels in het productieproces. Een defect in de besturing kan de gehele aandrijving platleggen, ook als de motor zelf nog in perfecte staat verkeert.

Hoe helpt preventief onderhoud bij het verminderen van ongeplande stilstand?

Preventief onderhoud vermindert ongeplande stilstand doordat het slijtage en potentiële defecten aanpakt voordat ze tot uitval leiden. Door onderhoudswerkzaamheden te plannen op momenten die aansluiten bij het productieproces, zoals een geplande onderhoudsstop, blijft de impact op de productie minimaal en zijn de kosten beheersbaar.

Het principe van preventief onderhoud is eenvoudig: in plaats van wachten tot iets kapotgaat, wordt er op vaste intervallen gecontroleerd, gesmeerd, gereinigd en vervangen. Dit vraagt om een goede inventarisatie van alle aanwezige installaties, inclusief de onderhoudshistorie en de kritikaliteit van elk onderdeel voor het productieproces.

Een goed opgezet preventief onderhoudsplan begint met een volledige inventarisatie van alle elektromotoren, pompen en ventilatoren op de locatie. Op basis daarvan worden onderhoudsintervallen bepaald en worden werkzaamheden ingepland. Dat klinkt overzichtelijk, maar vraagt in de praktijk om diepgaande kennis van de installaties en de omgeving waarin ze draaien.

Preventief onderhoud is bovendien de basis voor verdere optimalisatie. Wie weet wat er wanneer onderhoud nodig heeft, kan ook gerichter investeren in meetapparatuur, reserveonderdelen en de juiste servicecapaciteit. Dat verlaagt de total cost of ownership structureel, niet alleen door minder storingen, maar ook door een langere levensduur van de installaties.

Welke metingen en inspecties zijn essentieel voor roterend machinepark?

Voor roterend machinepark zijn trillingsmetingen, elektrische isolatiemetingen en uitlijncontroles de meest essentiële inspecties. Deze drie technieken geven samen een volledig beeld van zowel de mechanische als de elektrische conditie van een installatie en maken het mogelijk om risico’s vroegtijdig te signaleren.

Trillingsmetingen en motion amplification

Trillingsmetingen zijn de hoeksteen van conditiebewaking bij roterend machinepark. Een gecertificeerd trillingsanalist brengt de trillingen van een elektromotor, pomp, ventilator of tandwielkast in kaart en analyseert de meetdata op afwijkingen. Onregelmatigheden in het trillingspatroon kunnen wijzen op lagerslijtage, onevenwichtigheid, uitlijnfouten of mechanische losheid, vaak al lang voordat er sprake is van zichtbare schade.

Niet alle trillingsoorzaken zijn met standaardapparatuur te detecteren. Een motion amplification camera maakt ook subtiele trillingen in de omgeving van een installatie zichtbaar, waardoor de precieze oorzaak van slijtage of uitval kan worden achterhaald. Dit is met name waardevol bij complexe installaties waar meerdere oorzaken tegelijk een rol kunnen spelen.

Elektrische metingen en online monitoring

De hipot surge test is een elektrische meting die de conditie van de wikkeling in kaart brengt zonder dat de motor gedemonteerd hoeft te worden. Omdat wikkelingsproblemen van buitenaf niet zichtbaar zijn, is deze meting essentieel voor installaties die continu in bedrijf zijn en waarbij stilstand voor demontage niet altijd mogelijk is.

Voor kritische installaties biedt online monitoring een continue aanvulling op periodieke inspecties. Sensoren op de essentiële onderdelen voeren op vaste intervallen metingen uit en geven continu inzicht in de conditie van de installatie. Zo wordt afwijkend gedrag direct gesignaleerd en kan er proactief worden ingegrepen, voordat een storing optreedt.

Wanneer is revisie van een elektromotor slimmer dan vervanging?

Revisie van een elektromotor is slimmer dan vervanging wanneer de motor op maat is gemaakt, specifieke aanpassingen heeft gekregen of wanneer de levertijd van een nieuwe motor te lang is om de productie te hervatten. In die gevallen is revisie vaak zowel sneller als goedkoper dan een nieuwe levering.

Bij een standaard motor is de keuze tussen revisie en vervanging vooral een rekensom: wat zijn de kosten van revisie versus de aanschafprijs van een nieuwe motor, en wat is de verwachte restlevensduur na revisie? Bij motoren die speciaal zijn gebouwd voor een specifieke toepassing, of die zijn aangepast aan bijzondere omgevingscondities, valt die afweging vrijwel altijd uit in het voordeel van revisie.

Een ander argument voor revisie is de ATEX-certificering. Een motor die is gecertificeerd voor gebruik in een explosiegevaarlijke omgeving, vereist na revisie een gedetailleerde inspectie en herkeuring, inclusief trillingsanalyse, balancering en het opmaken van een Ex-rapportage. Het vervangen van zo’n motor door een nieuwe is mogelijk, maar revisie door een gecertificeerde specialist garandeert dat de motor opnieuw volledig voldoet aan de geldende richtlijnen, vaak sneller dan een nieuwe motor beschikbaar is.

Tot slot speelt duurzaamheid een rol. Het reviseren van een motor die nog een lange restlevensduur heeft, is in veel gevallen een verantwoordere keuze dan vervanging. Een vakkundig gereviseerde motor, inclusief nieuw wikkelwerk dat met de hand is aangebracht, presteert vergelijkbaar met een nieuwe motor en heeft een voorspelbare levensduur.

Wat is het verschil tussen een storingsdienst en een onderhoudscontract?

Een storingsdienst biedt acute hulp op het moment dat een installatie uitvalt, terwijl een onderhoudscontract gericht is op het voorkomen van storingen door geplande, periodieke onderhoudswerkzaamheden. De twee zijn complementair: een onderhoudscontract verlaagt de kans op storingen, een storingsdienst beperkt de schade wanneer er toch iets misgaat.

Een storingsdienst is reactief van aard. Wanneer een motor, pomp of frequentieregelaar uitvalt, zorgt de storingsdienst voor snelle diagnose en herstel, bij voorkeur op locatie om transporttijd te vermijden. Hoe snel een storingsdienst kan reageren en hoe goed de monteurs zijn uitgerust, bepaalt in grote mate hoe lang de stilstand duurt.

Een onderhoudscontract is proactief. Het legt vast welke werkzaamheden op welke momenten worden uitgevoerd, wie daarvoor verantwoordelijk is en wat de responstijden zijn bij onverwachte problemen. Een goed onderhoudscontract bevat ook afspraken over metingen en inspecties, zodat de conditie van de installaties continu wordt bewaakt en onderhoud kan worden gepland op momenten die de productie het minst verstoren.

Voor bedrijven met een continu productieproces is de combinatie van beide het meest effectief. Een onderhoudscontract zorgt voor structurele risicobeheersing, terwijl een 24/7 storingsdienst als vangnet fungeert voor situaties die toch niet voorkomen konden worden. De keuze voor een partner die beide biedt, verkleint bovendien de kans op communicatieproblemen en versnelt de respons bij calamiteiten.

Hoe kies je de juiste servicepartner voor kritische installaties?

De juiste servicepartner voor kritische installaties beschikt over aantoonbare technische expertise, de juiste certificeringen voor jouw omgeving en de capaciteit om snel ter plaatse te zijn. Daarnaast is het belangrijk dat de partner niet alleen levert of repareert, maar ook meedenkt over preventie en optimalisatie van de totale installatie.

Certificeringen zijn bij kritische installaties geen bijzaak. In omgevingen waar explosiegevaar bestaat, is ATEX-certificering een harde eis. Wie werkt met specifieke merken of besturingssystemen, heeft baat bij een partner die ook fabrikantcertificeringen bezit, zoals een Siemens-certificering voor frequentieregelaars en besturingen. Deze certificeringen garanderen dat werkzaamheden worden uitgevoerd volgens de geldende normen en richtlijnen.

Flexibiliteit in uitvoering is een tweede belangrijk criterium. Een servicepartner die het grootste deel van de werkzaamheden op locatie uitvoert, bespaart transporttijd en minimaliseert de stilstand. Dat vraagt om monteurs die volledig uitgerust naar de klant toe komen, met de juiste kennis, gereedschappen en certificeringen voor de specifieke situatie.

Tot slot is de breedte van het dienstenaanbod een onderscheidende factor. Een partner die zowel revisie, levering, metingen als besturingstechniek beheerst, kan sneller en integraler reageren dan een specialist die slechts één onderdeel van de keten bedient. Voor bedrijven die hun diensten bij één vaste partner willen onderbrengen, is die breedte essentieel voor een consistente kwaliteit en een lage total cost of ownership.

Hoe EME helpt bij het beperken van storingsrisico’s in een 24-uurs productieproces

EME is de servicepartner voor industriële bedrijven die hun installaties continu en betrouwbaar in bedrijf willen houden. Met meer dan 40 jaar ervaring in aandrijf- en besturingstechniek biedt EME een volledig pakket aan diensten dat gericht is op het voorkomen van ongeplande stilstand en het verlagen van de total cost of ownership. Concreet betekent dat:

Preventief, predictief en proactief onderhoud aan elektromotoren, pompen, ventilatoren, tandwielkasten en frequentieregelaars
Gerichte metingen zoals trillingsanalyse, hipot surge test en motion amplification door een gecertificeerd trillingsanalist
Online monitoring met sensoren die 24/7 de conditie van kritische installaties bewaken
Revisie van elektromotoren, inclusief handmatig wikkelwerk en ATEX-herkeuring met bijbehorend Ex-certificaat
Uitvoering van werkzaamheden op locatie, afgestemd op geplande onderhoudsstops of bij acute storingen
24/7 storingsdienst voor snelle interventie wanneer dat nodig is
ATEX- en Siemens-certificering voor gebruik in gereguleerde en explosiegevaarlijke omgevingen

Of het nu gaat om een acute storing of een structurele aanpak van onderhoud en conditiebewaking, EME denkt mee en levert maatwerk. Neem contact op en bespreek samen hoe EME de storingsrisico’s in jouw productieproces structureel kan beperken.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak moeten trillingsmetingen worden uitgevoerd bij continu draaiende installaties?

De meetfrequentie hangt af van de kritikaliteit van de installatie en de omgevingsomstandigheden. Voor kritische machines in een 24-uurs productieproces wordt doorgaans een interval van drie tot zes maanden aanbevolen, aangevuld met online monitoring voor continue bewaking tussen de periodieke metingen in. Bij installaties in zware omgevingen, zoals hoge temperaturen of agressieve stoffen, kan een kortere meetfrequentie verstandig zijn.

Wat zijn de eerste stappen als ik wil starten met preventief onderhoud maar nog geen onderhoudsplan heb?

Begin met een volledige inventarisatie van alle elektromotoren, pompen, ventilatoren en frequentieregelaars op de locatie, inclusief de beschikbare onderhoudshistorie. Op basis van die inventarisatie kan een servicepartner de kritikaliteit van elk onderdeel bepalen en een gefaseerd onderhoudsplan opstellen. Het is niet nodig om alles tegelijk aan te pakken: prioriteer de installaties die bij uitval de grootste impact hebben op de productiecontinuïteit.

Kan online monitoring een periodieke inspectie door een monteur volledig vervangen?

Nee, online monitoring en periodieke inspecties vullen elkaar aan maar kunnen elkaar niet volledig vervangen. Sensoren bewaken continu specifieke parameters zoals trillingen en temperatuur, maar een gecertificeerd monteur of trillingsanalist kan tijdens een fysieke inspectie aanvullende metingen uitvoeren, visuele controles doen en context bieden die sensoren niet registreren. De combinatie van beide levert de meest betrouwbare conditiebewaking op.

Wat zijn veelgemaakte fouten bij het zelf uitvoeren van onderhoud aan elektromotoren?

Een veelgemaakte fout is het smeren op gevoel in plaats van op basis van de specificaties van de fabrikant, wat leidt tot over- of ondersmering van lagers. Daarnaast wordt uitlijning na een reparatie of vervanging regelmatig overgeslagen of onvoldoende nauwkeurig uitgevoerd, terwijl zelfs een kleine uitlijnafwijking op termijn aanzienlijke lagerschade veroorzaakt. Tot slot worden elektrische isolatiemetingen vaak achterwege gelaten omdat de motor ‘gewoon lijkt te draaien’, terwijl wikkelingsproblemen zich pas openbaren op het moment van uitval.

Hoe lang duurt een revisie van een elektromotor gemiddeld, en wat bepaalt de doorlooptijd?

De doorlooptijd van een motorenrevisie varieert doorgaans van enkele dagen tot een paar weken, afhankelijk van de omvang van de schade, de motorgrootte en eventuele speciale eisen zoals ATEX-herkeuring of handmatig wikkelwerk. Een beschikbare vervangingsmotor op locatie of in depot kan de productiestilstand tijdens de revisie beperken. Het is verstandig om bij kritische motoren vooraf afspraken te maken met de servicepartner over maximale doorlooptijden en de beschikbaarheid van wisselstukken.

Wat moet er in een goed onderhoudscontract staan voor een bedrijf met een continu productieproces?

Een goed onderhoudscontract voor een 24-uurs productieomgeving bevat minimaal afspraken over de uit te voeren werkzaamheden en meetinspecties, de onderhoudsintervallen per installatie, de gegarandeerde responstijden bij storingen en de verantwoordelijkheden van beide partijen. Daarnaast zijn afspraken over rapportage en conditiebewaking waardevol, zodat trends in de installaties zichtbaar worden en onderhoud steeds gerichter kan worden ingepland. Zorg er ook voor dat het contract voorziet in een 24/7 storingsdienst als vangnet naast het preventieve onderhoud.

Is het zinvol om reservemotoren op voorraad te houden, en zo ja, welke?

Voor installaties die direct bepalend zijn voor de productiecontinuïteit is het bijhouden van een kritische reserveonderdelen voorraad, inclusief een of meerdere wisselstukken, zeker zinvol. Breng samen met uw servicepartner in kaart welke motoren bij uitval de grootste productieschade veroorzaken en wat de levertijd van vervanging of revisie is; dat bepaalt voor welke installaties een reservemotor op depot de moeite waard is. Een servicepartner met een eigen motorenmagazijn kan ook als extern depot fungeren, zodat u zelf geen kapitaal hoeft vast te leggen in voorraden.

40 jaar ervaring